Viagra’nın etkisi neden kişiden kişiye değişir?

Kısa cevap: Viagra’nın etkisini ne belirler?

Viagra’nın etkisini belirleyen en önemli etken, ereksiyon sorununun nedeni ve ağırlığıdır. Bunun yanında yaş, böbrek ve karaciğer işlevi, kullanılan diğer ilaçlar, yemek, alkol ve ruh hâli de sonucu etkiler. İlacın genel olarak ne kadar sürede etki ettiğini ve etkisinin ne kadar sürdüğünü Viagra’nın etkileri ve etki süresi sayfasında anlattık; bu yazı, kişiler arasındaki farkların nedenlerine odaklanır.

Bu farkları anlamak, ilacın bazı kişilerde neden beklenenden az etki ettiğini açıklar ve hekimle konuşurken neyin önemli olduğunu gösterir. Aşağıda etkenleri iki grupta ele alıyoruz: ilacın etki ettiği dokuyla ilgili etkenler ve ilacın vücutta nasıl işlendiğiyle ilgili etkenler.

Ereksiyon sorununun nedeni neden bu kadar önemli?

Sildenafil yeni bir ereksiyon mekanizması yaratmaz; var olan mekanizmayı güçlendirir. İlaç, cinsel uyarılma sırasında sinirlerden salgılanan sinyalin penisteki damar dokusunda (korpus kavernozumKorpus kavernozumPenisin içinde, ereksiyon sırasında kanla dolan iki süngerimsi doku silindiri.) daha uzun sürmesini sağlar.^[1] Bu nedenle ilacın etkisi, sinirlerin ve damarların bu sinyali ne ölçüde üretebildiğine ve iletebildiğine bağlıdır.

Çalışmalar bu farkı açıkça gösterir. ABD ürün bilgisine göre sabit dozlu çalışmalarda ereksiyonunda iyileşme bildirenlerin oranı, doza göre yüzde 63 ile 82 arasında değişmiştir. Diyabetli erkeklerde yapılan çalışmada bu oran Viagra ile yüzde 57, plaseboylaPlaseboEtken madde içermeyen, gerçek ilaçla aynı görünen tablet. Klinik çalışmalarda ilacın gerçek etkisini ölçmek için karşılaştırma amacıyla kullanılır. yüzde 10 olmuştur.^[1] İlk onay sırasında yayımlanan bir değerlendirmeye göre, prostatı ameliyatla tamamen alınmış erkeklerde iyileşme bildirenlerin oranı sildenafille yüzde 43, plaseboyla yüzde 15’tir.^[2]

Bu farkların nedeni, sinir ve damar hasarının derecesidir. Uzun süreli diyabette sinirler ve küçük damarlar etkilenebilir; prostat ameliyatında ise ereksiyonu sağlayan sinirler zarar görebilir. Sinyal ne kadar zayıfsa, ilacın güçlendireceği şey de o kadar azdır. Buna karşılık omurilik yaralanması olan erkeklerde günlüklerdeki başarılı girişim oranı Viagra ile yüzde 59, plaseboyla yüzde 13 olmuştur;^[1] bu da sinir yolunun bir kısmının korunduğu durumlarda ilacın yararlı olabildiğini gösterir.

Ruhsal etkenler sonucu değiştirir mi?

Evet. Ereksiyon, beyin ile penis arasındaki iletişime dayanır ve kaygı, stres ya da depresyon bu iletişimi etkileyebilir. NIDDK kaygı, depresyon, stres ve düşük özgüveni ereksiyon sorununun ruhsal nedenleri arasında sayar.^[4] Özellikle ilk kullanımlarda yaşanan “acaba işe yarayacak mı?” kaygısı, ilacın etkisini gölgeleyebilir.

Plasebo alan gruplarda da belirli bir iyileşme görülmesi, beklentinin ve ruh hâlinin ereksiyon üzerindeki etkisini gösterir. Bu, ilacın etkisinin “hayal” olduğu anlamına gelmez; çalışmalarda sildenafil plasebodan belirgin biçimde üstün bulunmuştur. Ancak ruhsal etkenlerin, aynı ilacın farklı kişilerde ve hatta aynı kişide farklı zamanlarda farklı sonuç vermesine katkıda bulunduğunu gösterir.

Yaş ilacın vücutta kalma süresini nasıl etkiler?

Yaşla birlikte ilacın vücuttan atılması yavaşlar. ABD ürün bilgisine göre 65 yaş ve üzerindeki sağlıklı gönüllülerde sildenafilin kandaki toplam miktarı gençlere göre yaklaşık yüzde 84 daha yüksek bulunmuştur. Bu nedenle ileri yaştaki kişilerde 25 mg’lık bir başlangıç dozu düşünülebilir.^[1]

Bu durum iki yönlü bir etki yaratabilir: Kandaki ilaç miktarının yüksek olması etkiyi artırabilir, ama yan etki riskini de artırabilir. Öte yandan yaşla birlikte ereksiyon sorununun nedenleri, örneğin damar hastalıkları, de ağırlaşabilir. Bu yüzden ileri yaşta ilacın etkisi kişiden kişiye özellikle farklıdır. Çalışmalarda 65 yaş ve üzeri katılımcılarda da etkinlik gösterilmiştir.^[1]

Böbrek ve karaciğer işlevi neden önemlidir?

Sildenafil başlıca karaciğerde, CYP3A4CYP3A4Karaciğerde birçok ilacı parçalayan enzim. Sildenafil başlıca bu enzimle yıkılır; bu enzimi baskılayan ilaçlar sildenafil düzeyini artırabilir. adlı enzimle parçalanır. Karaciğer işlevi bozulduğunda ilaç daha yavaş parçalanır ve kanda daha uzun süre kalır. Ürün bilgisine göre hafif ve orta düzeyde karaciğer yetmezliği olanlarda sildenafilin kandaki toplam miktarı yaklaşık yüzde 85 artmıştır. Ağır böbrek yetmezliğinde ise kandaki miktar yaklaşık iki katına çıkar. Bu gruplarda 25 mg’lık başlangıç dozu düşünülmelidir.^[1]

Bu nedenle aynı dozun bir kişide normal, başka bir kişide yüksek etkili olması mümkündür. Böbrek ya da karaciğer hastalığı olan kişilerin bunu hekimlerine söylemesi önemlidir. Kronik hastalıklarda kullanımla ilgili ayrıntılar kronik hastalıklarda Viagra sayfasında yer alır.

Diğer ilaçlar etkiyi nasıl değiştirir?

Bazı ilaçlar, sildenafili parçalayan CYP3A4 enzimini baskılayarak ilacın kandaki düzeyini yükseltir. Örneğin bir HIV ilacı olan ritonavir, sildenafilin kandaki toplam miktarını yaklaşık 11 kat artırır.^[1] Bazı mantar ve antibiyotik ilaçları da bu enzimi etkileyebilir. Bu tür ilaçları kullananlarda ilacın etkisi ve yan etkileri belirgin biçimde artabilir; doz kararı hekime aittir.

Tersine, tansiyon ilaçları ve alfa-blokerler ilacın ereksiyon üzerindeki etkisini değiştirmese de tansiyonu birlikte düşürerek baş dönmesi gibi yan etkilere yol açabilir. Kullandığınız bütün ilaçları hekiminize ve eczacınıza söylemeniz bu yüzden önemlidir.

Etkinin başlama süresi neden farklıdır?

Etkinin ne kadar sürede başladığı da kişiden kişiye değişir. 50 mg sildenafil alan erkeklerde yapılan bir çalışmada etkinin başlama süresinin ortancası 27 dakika olmuş, ancak bu süre 12 ile 70 dakika arasında değişmiştir.^[3] Yani bazı kişilerde ilaç çok hızlı, bazılarında ise bir saati aşan bir sürede etki etmeye başlar.

Bu farkın bir kısmı, ilacın emilim hızından kaynaklanır. Yüksek yağlı bir yemekten sonra alınan sildenafilin kandaki en yüksek düzeye ulaşması yaklaşık 1 saat gecikir ve bu düzey yaklaşık yüzde 29 düşer.^[1] Yemekle ilgili ayrıntıları Viagra aç karnına mı alınır? yazısında anlattık.

Aynı kişide etki neden değişebilir?

Aynı kişi bile ilacı farklı günlerde farklı etkiyle yaşayabilir. Bunun nedenleri genellikle gündelik etkenlerdir: ağır bir yemek, fazla alkol, yorgunluk, stres, ilacın ilişkiden çok önce ya da çok geç alınması ve yeterli cinsel uyarılma olmaması. Derlemeler de ilacın yanlış kullanımının ve zamanlama hatalarının, ilaca yanıt alınamamasının en sık nedenleri arasında olduğunu belirtir.^[5]

Bu nedenle tek bir kullanımdaki sonuç, ilacın sizin için ne kadar etkili olduğunu tam olarak göstermeyebilir. Birkaç kullanımın sonucunu birlikte değerlendirmek ve hekimle paylaşmak daha doğru bir fikir verir.

Kendi deneyiminizi değerlendirirken, hangi koşullarda ilacın daha iyi ya da daha az etki ettiğini not almak yararlı olabilir. Bu notlar, hekiminizle konuşurken etkinin hangi etkenlere bağlı olduğunu anlamayı kolaylaştırır. Hekiminiz bu bilgilere göre doz ya da kullanım biçimiyle ilgili önerilerde bulunabilir.

Özetle

Viagra’nın etkisi kişiden kişiye büyük ölçüde değişir. Bunun en önemli nedeni ereksiyon sorununun nedeni ve ağırlığıdır; diyabet ve prostat ameliyatı gibi durumlarda etki daha sınırlı olabilir. Yaş, böbrek ve karaciğer işlevi ve diğer ilaçlar ilacın vücutta kalma süresini değiştirir; yemek, alkol ve kaygı ise her kullanımdaki sonucu etkiler. İlacın etki etmediği durumlarda yapılabilecekleri Viagra etki etmezse ne yapılmalı? yazısında, diyabette kullanımı ise diyabet ve erektil disfonksiyon yazısında bulabilirsiniz. Klinik çalışmaların ayrıntıları sildenafil ne kadar etkili? sayfasındadır.