Erektil disfonksiyon nedir?

Erektil disfonksiyon nedir?

Erektil disfonksiyonErektil disfonksiyonTatmin edici cinsel ilişki için yeterli ereksiyonun sağlanamaması veya sürdürülememesi. Halk arasında sertleşme sorunu ya da iktidarsızlık denir., cinsel ilişki için yeterli sertlikte bir ereksiyonun sağlanamaması ya da yeterince uzun süre korunamamasıdır. Halk arasında ereksiyon sorunu, sertleşme sorunu ya da iktidarsızlık olarak da adlandırılır. ABD Ulusal Diyabet, Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü’ne (NIDDK) göre sorun şu biçimlerde görülebilir:^[1]

• Ereksiyonun bazen olup her zaman olmaması
• Ereksiyonun cinsel ilişki için yeterince uzun sürmemesi
• Hiçbir zaman ereksiyon olmaması

Ereksiyon sorunu, cinsel istekteki azalmadan (libidoLibidoCinsel istek. Viagra libidoyu artırmaz; yalnızca cinsel uyarılma olduğunda ereksiyonu kolaylaştırır. azalması), boşalma sorunlarından ve penisin eğriliğinden farklı bir durumdur; ancak bunlar aynı kişide birlikte görülebilir. Ara sıra yaşanan bir ereksiyon sorunu, örneğin yorgunluk ya da alkol sonrasında, genellikle erektil disfonksiyon sayılmaz. Sorun düzenli hâle geldiğinde değerlendirme gerekir.

Ne kadar yaygındır?

Erektil disfonksiyon erkeklerde en sık görülen cinsel sorunlardan biridir. Avrupa Üroloji Derneği kılavuzunun aktardığı Massachusetts Erkek Yaşlanma Çalışması’nda, 40–70 yaş arası erkeklerin yüzde 52’sinde bir derecede ereksiyon sorunu bulunmuştur: yüzde 17,2’sinde hafif, yüzde 25,2’sinde orta ve yüzde 9,6’sında tam.^[2] Almanya’da 30–80 yaş arası erkeklerde yapılan bir çalışmada ise sıklık yüzde 19,2 olarak bulunmuş ve yaşla birlikte yüzde 2,3’ten yüzde 53,4’e yükselmiştir.

Sıklık yaşla artsa da sorun yalnızca ileri yaşa özgü değildir. Aynı kılavuza göre yeni başlayan ereksiyon sorunu için ilk kez yardım arayan her dört erkekten biri 40 yaşın altındadır.^[2] NIDDK de ereksiyon sorununun yaşlanmanın olağan bir parçası olmadığını vurgular.^[1]

Nedenleri nelerdir?

Ereksiyon; beyin, sinirler, hormonlar, damarlar ve penisin dokusunun birlikte çalışmasını gerektiren bir süreçtir. Bu zincirin herhangi bir halkasındaki sorun ereksiyonu etkileyebilir. NIDDK’nin sıraladığı başlıca nedenler şunlardır:^[1]

• Hastalıklar: Diyabet; damar sertliği, yüksek tansiyon ve inme; kronik böbrek hastalığı, obezite ve KOAH; düşük testosteron ve tiroit bozuklukları; multipl skleroz, omurilik yaralanmaları ve pelvis bölgesindeki ameliyatlara bağlı sinir hasarı; prostat büyümesi ve Peyronie hastalığıPeyronie hastalığıPenis dokusunda sert plak oluşması sonucu penisin eğrilmesi ve ereksiyonda ağrı ile seyreden hastalık. Sildenafil bu durumda dikkatli kullanılır..
• İlaçlar: Bazı depresyon ilaçları, tansiyon ilaçları ve idrar söktürücüler, antihistaminikler, kemoterapi ve hormon ilaçları, bazı ağrı kesiciler ve sakinleştiriciler.
• Ruhsal etkenler: Kaygı, depresyon, stres, yalnızlık ve düşük özgüven.
• Yaşam tarzı: Sigara, fazla alkol, uyuşturucu kullanımı, hareketsizlik ve fazla kilo.

Çoğu zaman tek bir neden değil, birkaç etkenin birleşimi söz konusudur. Örneğin damarlardan kaynaklanan bir sorun, zamanla performans kaygısıyla birleşerek daha belirgin hâle gelebilir. Kullandığınız bir ilacın ereksiyonu etkilediğini düşünüyorsanız ilacı kendiniz bırakmayın; NIDDK’nin de vurguladığı gibi bunu hekiminizle konuşun.^[1]

Kalp sağlığıyla ilişkisi nedir?

Ereksiyon sorunu ile kalp-damar hastalığı arasındaki ilişki iyi bilinir. 2005–2013 arasındaki çalışmaları inceleyen sistematik bir derleme, ikisinin aynı sistemik bozukluğun iki farklı görünümü olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varmıştır. Derlemeye göre ereksiyon sorunu genellikle kalp-damar hastalığından önce ortaya çıkar ve belirtili kalp-damar hastalığının erken bir işareti olarak kabul edilebilir.^[3]

Bunun nedeni, iki durumun da damarların iç yüzeyini kaplayan hücre tabakasındaki bozulmayla, yani endotel disfonksiyonuylaEndotel disfonksiyonuDamarların iç yüzeyini kaplayan hücre tabakasının (endotel) işlevinin bozulması. Hem ereksiyon sorununda hem kalp-damar hastalığında rol oynar. ilişkili olmasıdır. Penis atardamarları kalp damarlarından daha ince olduğu için, aynı damar sorunu penise giden kan akışını daha erken ve belirgin biçimde etkileyebilir.^[3] İngiltere ve Avrupa kılavuzlarını karşılaştıran bir değerlendirme de ereksiyon sorununun çoğu zaman kalp-damar hastalığının en erken belirtisi olduğunu ve yeni başvuran hastaların bu açıdan risk altında kabul edilmesi gerektiğini belirtir.^[4]

Bu nedenle ereksiyon sorunu yalnızca bir cinsel sorun olarak görülmemelidir. Sorun için hekime başvurmak, henüz fark edilmemiş bir sağlık sorununun erken saptanmasına da fırsat verebilir.

Nasıl teşhis edilir?

Tanı genellikle ayrıntılı bir görüşmeyle başlar. NIDDK’ye göre hekim; sağlık öyküsünü, cinsel öyküyü ve ruhsal durumu, kullanılan ilaç ve takviyeleri sorar; fiziksel muayenede damarlar, sinirler, hormonlar ve penis değerlendirilir.^[1] Gerektiğinde kan tahlilleri, penise giden kan akışını gösteren ultrason ya da gece ereksiyonlarını ölçen testler yapılabilir.

Amerikan Üroloji Derneği kılavuzu, değerlendirmede ayrıntılı bir sağlık öyküsü alınmasını ve kalp-damar risk etkenlerinin göz önünde bulundurulmasını önerir.^[5] Muayeneye hazırlanmak için neler yapılabileceğini Viagra nereden alınır? sayfasında anlattık.

Tedavi seçenekleri nelerdir?

Tedavide ilk adım, mümkünse altta yatan nedeni tedavi etmektir. Neden bulunamazsa ya da tedavisi yeterli olmazsa, cinsel işlevi iyileştirmeye yönelik yöntemler kullanılır. Kılavuz karşılaştırmalarına göre tedavi genellikle basamaklı ilerler:^[4]

1. Ağızdan alınan ilaçlar: Sildenafil (Viagra), tadalafil, vardenafil ve avanafil gibi PDE5 inhibitörleriPDE5 inhibitörüPDE5 enzimini baskılayan ilaç sınıfı. Sildenafil, tadalafil, vardenafil ve avanafil bu sınıftadır. ilk basamak tedavidir.
2. Enjeksiyon ve fitil: Penise yapılan ilaç enjeksiyonları ya da idrar yoluna yerleştirilen ilaçlar ikinci basamakta yer alır.
3. Penil protez: Diğer yöntemler işe yaramadığında cerrahi olarak yerleştirilen protezler üçüncü basamaktır.

Bunların yanında vakum cihazları da bir seçenektir; NIDDK bu cihazların soğukluk, uyuşma ve morarma gibi yan etkileri olabileceğini belirtir. Ruhsal etkenlerin rol oynadığı durumlarda psikolojik danışmanlık önerilir ve danışman partneri de görüşmelere davet edebilir. Düşük testosteronu olan kişilerde hormon tedavisi eklenebilir.^[1]

PDE5 inhibitörlerinin cinsel uyarılma olmadan etki etmediğini ve ilacı almanın tek başına ereksiyon oluşturmadığını bilmek önemlidir.^[6] Bu ilaçların birbirinden farkları Viagra, Cialis, Levitra ve Spedra karşılaştırması, Viagra’nın sağladığı yarar ise Viagra ne işe yarar? sayfasında anlatılmıştır.

Yaşam tarzı değişiklikleri işe yarar mı?

Yarayabilir. NIDDK’ye göre sağlıklı beslenme ereksiyon sorunu riskini azaltabilir ya da belirtileri iyileştirebilir; diyabet, kalp hastalığı ve obezite riskini azaltan beslenme biçimleri ereksiyon için de yararlı olabilir.^[1] NIDDK’nin önerdiği değişiklikler şunlardır:

• Sigarayı bırakmak, alkolü ve uyuşturucu kullanımını azaltmak ya da bırakmak
• Haftada en az 150 dakika orta düzeyde fiziksel aktivite yapmak
• Sağlıklı bir kiloyu korumak
• Stresi azaltmaya yönelik yöntemler kullanmak

Bu değişiklikler aynı zamanda kalp-damar sağlığını da korur. Diyabet, kalp ya da böbrek hastalığı olanlarda Viagra kullanımıyla ilgili özel durumlar kronik hastalıklarda Viagra sayfasında yer alır.

Yaşam tarzı değişikliklerinin etkisi genellikle hemen değil, zamanla ortaya çıkar. Bu nedenle bu değişiklikler, gerektiğinde ilaç tedavisiyle birlikte uygulanabilir; biri diğerinin yerine geçmek zorunda değildir. Hangi yaklaşımın uygun olduğunu hekiminizle birlikte değerlendirebilirsiniz.

Ereksiyon sorunu yaşayan biri için bu değişikliklerin bir başka yararı da vardır: sigara, hareketsizlik ve fazla kilo gibi etkenler kalp-damar hastalığı için de risk oluşturur. Bu etkenlerle mücadele etmek, ereksiyonun yanı sıra kalbin ve damarların sağlığını da korur.

Ne zaman hekime başvurulmalı?

Ereksiyon sorunu düzenli hâle geldiğinde, kaygıya ya da ilişkide sorunlara yol açtığında veya diyabet, kalp hastalığı gibi bir hastalıkla birlikte görüldüğünde bir hekime başvurmak gerekir. Partneriniz varsa tedavi seçeneklerini birlikte konuşmanız da NIDDK’nin önerileri arasındadır.^[1] Partnerlerin bu süreçte nasıl destek olabileceğini partnerler için rehber sayfasında, bu konudaki yaygın yanlış inanışları ise Viagra hakkında doğru bilinen yanlışlar sayfasında bulabilirsiniz.