Viagra bağımlılık yapar mı?

Kısa cevap: Viagra bağımlılık yapar mı?

Viagra’nın etken maddesi sildenafil, alkol, nikotin ya da bazı ağrı kesiciler gibi beyindeki ödül sistemini etkileyerek haz yaratan bir madde değildir. Damarlar üzerinden etki eder ve cinsel istek yaratmaz.^[1] Bu anlamda ilacın klasik bir “fiziksel bağımlılık” yapan madde olarak tanımlanması doğru değildir. Ancak konunun psikolojik bir yönü de vardır ve bu yön, özellikle ilacı ereksiyon sorunu olmadan kullanan kişiler için önemlidir. Viagra hakkındaki diğer yaygın inanışları Viagra hakkında doğru bilinen yanlışlar sayfasında ele aldık.

“Bağımlılık” kelimesi günlük dilde farklı anlamlarda kullanılır. Bu yazıda üç ayrı soruyu ele alıyoruz: İlaç vücutta bir bağımlılık mekanizması oluşturur mu? Zamanla etkisi azalır, yani tolerans gelişir mi? Ve kişi, ilaç olmadan ereksiyon olamayacağına inanarak psikolojik olarak ilaca bağlanabilir mi?

Sildenafil vücutta nasıl etki eder?

Bağımlılık sorusunu anlamak için ilacın nasıl çalıştığını bilmek gerekir. Cinsel uyarılma sırasında penisteki sinirlerden nitrik oksitNitrik oksit (NO)Cinsel uyarılmayla sinir uçlarından salınan ve damarları genişleten gaz molekülü. Ereksiyon zincirinin ilk halkasıdır. salgılanır. Bu madde, damar duvarındaki kasları gevşeten bir sinyal başlatır ve penise kan akışı artar. PDE5 adlı enzim ise bu sinyali sonlandırır. Sildenafil bu enzimi baskılayarak sinyalin daha uzun sürmesini sağlar.^[1]

Bu mekanizmanın bağımlılık açısından iki önemli sonucu vardır. Birincisi, ilaç cinsel uyarılma olmadan etki etmez; yani tek başına bir his ya da haz yaratmaz.^[1] İkincisi, ilaç cinsel isteği (libidoLibidoCinsel istek. Viagra libidoyu artırmaz; yalnızca cinsel uyarılma olduğunda ereksiyonu kolaylaştırır.) artırmaz. Bağımlılık yapan maddelerin çoğu, beyinde doğrudan bir ödül hissi yaratır; sildenafilin etkisi ise penisteki damarlarla sınırlıdır. Bu nedenle sildenafil, bağımlılık yapan maddelerle aynı grupta değerlendirilmez.

Sildenafilin PDE5 inhibitörüPDE5 inhibitörüPDE5 enzimini baskılayan ilaç sınıfı. Sildenafil, tadalafil, vardenafil ve avanafil bu sınıftadır. olarak nasıl etki ettiği sildenafil nasıl etki eder? sayfasında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

Zamanla etkisi azalır mı?

Bazı ilaçlarda vücut zamanla ilaca alışır ve aynı etkiyi almak için daha yüksek doz gerekir; buna tolerans denir. Sildenafil için uzun süreli veriler bu yönde bir bulgu göstermez. ABD ürün bilgisine göre bir yıl süren açık etiketli bir çalışmanın sonunda katılımcıların yüzde 88’i ilacın ereksiyonlarını iyileştirdiğini bildirmiştir; çalışmalarda 550’den fazla kişi ilacı bir yıldan uzun süre kullanmıştır.^[1]

Açık etiketli çalışmaların sınırları vardır: Plasebo grubu yoktur ve ilaçtan yarar görmeyenler çalışmadan erken ayrılmış olabilir. Yine de bu veriler, ilaçtan yarar gören kişilerde etkinin uzun süre devam ettiğini gösterir.

Yıllar içinde etkide azalma hissedilirse, bunun nedeni çoğu zaman ilaca karşı gelişen bir direnç değil, ereksiyon sorununa yol açan altta yatan durumun ilerlemesidir. Diyabet, damar hastalığı ve yaşla birlikte damar ve sinirler zamanla daha fazla etkilenebilir.^[3] Bu durumda dozu kendi başınıza artırmak yerine hekiminizle konuşmanız gerekir.

İlacı bırakınca ne olur?

Viagra gerektiğinde alınan bir ilaçtır; her gün düzenli olarak alınmaz. Bu nedenle ilacı bırakmak, bazı düzenli kullanılan ilaçlarda görüldüğü gibi bir “kesilme” etkisine yol açmaz. Ürün bilgisinde ilacın bırakılmasına bağlı bir yoksunluk belirtisi tanımlanmaz.

İlaç bırakıldığında kişi genellikle ilaç öncesi durumuna döner. Ereksiyon sorunu hâlâ varsa, ilaç olmadan da devam eder. Bu, ilacın ereksiyonu kötüleştirdiği anlamına gelmez; ilacın etkisinin yalnızca kullanıldığı süreyle sınırlı olduğu anlamına gelir. Viagra ereksiyon sorununun nedenini ortadan kaldırmaz.

Bazı kişilerde ise yaşam tarzı değişiklikleri, kilo verme, sigarayı bırakma ya da altta yatan bir hastalığın tedavisiyle ereksiyon zamanla iyileşebilir ve ilaca ihtiyaç azalabilir. NIDDK, sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite, sigarayı bırakma ve alkolü azaltmanın ereksiyon sorunu riskini azaltabileceğini belirtir.^[3]

Psikolojik bağımlılık riski var mı?

Konunun en tartışmalı yönü budur. Finlandiya’da yapılan ve 4.428 erkeğin katıldığı bir çalışmada, katılımcıların yaş ortalaması yaklaşık 29,5 idi. Katılımcıların yüzde 2,6’sı ereksiyon ilaçlarını eğlence amaçlı, yüzde 0,9’u ise tedavi amacıyla kullandığını bildirmiştir.^[2]

Çalışmanın dikkat çekici bulgusu şudur: Eğlence amaçlı kullananlar, kullanmayanlara göre daha iyi ereksiyon işlevine sahip olmalarına rağmen, ereksiyon olma ve sürdürme yeteneklerine daha az güven duyduklarını bildirmişlerdir. Eğlence amaçlı kullananlar arasında ilaç ne kadar sık kullanılıyorsa, bu güven o kadar düşük bulunmuştur. Araştırmacılar, eğlence amaçlı kullananların ilaçla sağlanan ereksiyona psikolojik olarak bağımlı hâle gelmeye yatkın olabileceğini öne sürmüştür.^[2]

Bu çalışma kesitsel bir çalışmadır; yani belirli bir andaki durumu ölçer. Bu nedenle ilacın güveni azalttığını mı, yoksa güveni zaten düşük olan kişilerin ilaca mı yöneldiğini kesin olarak gösteremez. Yine de ereksiyon sorunu olmadan ilaç kullanmanın, kişinin kendi bedenine güvenini olumsuz etkileyebileceği konusunda önemli bir uyarıdır.

Bu risk kimler için geçerlidir?

Çalışmadaki bulgu, ilacı ereksiyon sorunu olmadan ve reçetesiz kullanan kişilerle ilgilidir. Ereksiyon sorunu olan ve ilacı hekim önerisiyle kullanan biri için durum farklıdır: Bu kişide ilaç, var olan bir sağlık sorununun belirtisini hafifletir.

Bununla birlikte tedavi amacıyla kullananlarda da performans kaygısı önemli bir konudur. İlk deneyimlerde yaşanan başarısızlıklar, kişinin ilaç olmadan hiç denemekten kaçınmasına yol açabilir. NIDDK, kaygı, stres ve düşük özgüveni ereksiyon sorununun ruhsal nedenleri arasında sayar ve bu durumlarda psikolojik danışmanlığın yararlı olabileceğini belirtir.^[3] Ruhsal etkenlerin rol oynadığı durumlarda ilaç tedavisi danışmanlıkla birlikte ele alınabilir.

Reçetesiz kullanımın başka riskleri nelerdir?

Psikolojik bağımlılık riskinin yanında, reçetesiz kullanımın daha somut riskleri de vardır. Viagra; nitrat içeren göğüs ağrısı ilaçları kullananlar, ağır kalp hastaları ve bazı göz hastalıkları olanlar için tehlikeli olabilir.^[4] Reçetesiz kullanan biri bu değerlendirmeyi atlamış olur. Ayrıca eczane dışından alınan ürünlerin içeriği bilinemez.

Viagra yalnızca ereksiyon sorunu olan yetişkin erkeklerin tedavisi için onaylıdır. Ereksiyon sorunu olmayan birinin ilacı “performansı artırmak” için kullanması önerilmez.

Kullanım konusunda hekimle ne konuşulmalı?

İlaç kullanımıyla ilgili bir endişeniz varsa, örneğin ilaç olmadan denemekten kaçındığınızı fark ettiyseniz, bunu hekiminizle açıkça konuşmanız yararlıdır. Amerikan Üroloji Derneği kılavuzu, tedavi seçeneklerinin yarar ve riskleriyle birlikte hastaya anlatılmasını ve kararın birlikte verilmesini önerir.^[5] Hekiminiz, altta yatan nedeni, ruhsal etkenleri ve size uygun tedavi seçeneklerini sizinle birlikte değerlendirebilir.

Kendinizde böyle bir durum fark ederseniz bunu bir başarısızlık olarak değil, konuşulması gereken bir konu olarak görmeniz önemlidir.

Özetle

Sildenafil, beyinde haz yaratarak bağımlılık oluşturan bir madde değildir ve uzun süreli kullanımda ilaçtan yarar görenlerde etkinin sürdüğü gösterilmiştir. İlacın bırakılması ereksiyonu kötüleştirmez. Ancak ereksiyon sorunu olmadan ve sık kullanımın, ereksiyon yeteneğine duyulan güvenin azalmasıyla ilişkili olduğu bulunmuştur; bu da psikolojik bir bağımlılık riskine işaret edebilir. Düzenli kullanımla ilgili soruları Viagra her gün kullanılır mı?, ilacın beklenen etkiyi göstermediği durumları ise Viagra etki etmezse ne yapılmalı? yazısında bulabilirsiniz. Ereksiyon sorununun nedenleri erektil disfonksiyon nedir? sayfasında anlatılmıştır.